Ο Peter Attia και ο David Sinclair, δύο από τα πιο αναγνωρίσιμα ονόματα στην ιατρική της μακροζωίας, έχουν αντίθετες απόψεις για το αν η ρεσβερατρόλη βοηθά στη μακροζωία. Ο Attia έχει απορρίψει δημόσια την αξία της, τονίζοντας ότι απέτυχαν οι προσπάθειες αναπαραγωγής της έρευνας για τις σιρτουίνες που τη στήριζε (1). Από την άλλη, ο Sinclair, ο γενετιστής του Χάρβαρντ που έκανε γνωστή τη ρεσβερατρόλη, παίρνει ο ίδιος περίπου ένα γραμμάριο κάθε πρωί (2). Η ρεσβερατρόλη έχει μελετηθεί και για άλλες επιδράσεις στην υγεία. Σε αυτό το άρθρο εξετάζουμε τι στηρίζουν και τι όχι τα επιστημονικά δεδομένα, αλλά και το γιατί.
Τι απέγινε ο ισχυρισμός περί μακροζωίας;
Η ιστορία της ρεσβερατρόλης ξεκίνησε το 2003, όταν το εργαστήριο του Sinclair ανέφερε ότι παρέτεινε τη διάρκεια ζωής της μαγιάς. Αυτό επιτεύχθηκε ενεργοποιώντας ένα ένζυμο σιρτουίνης που συνδέεται με την ανθεκτικότητα στο στρες και τον θερμιδικό περιορισμό. Στον άνθρωπο, το ένζυμο αυτό είναι γνωστό ως SIRT1 και αποτέλεσε το κεντρικό στοιχείο της ιστορίας που ακολούθησε (3).
Η ιδέα αυτή μεταφέρθηκε στα θηλαστικά το 2006, όταν η ρεσβερατρόλη βελτίωσε την επιβίωση σε ποντίκια που ακολουθούσαν διατροφή υψηλών θερμίδων, μειώνοντας τη θνησιμότητα κατά περίπου ένα τρίτο. Ωστόσο, τα συγκεκριμένα ποντίκια παρουσίαζαν επίσης λιπώδη νόσο του ήπατος λόγω της διατροφής τους, επομένως το όφελος ενδέχεται να οφειλόταν στην προστασία από αυτή τη βλάβη και όχι στην επιβράδυνση της γήρανσης (4).
Τα επόμενα στοιχεία δεν επιβεβαίωσαν τις προσδοκίες. Σε μια κανονική διατροφή, η ρεσβερατρόλη βελτίωσε μεν ορισμένους δείκτες υγιούς γήρανσης στα ποντίκια, αλλά δεν παρέτεινε τη διάρκεια ζωής τους (5). Ο ίδιος ο υποκείμενος μηχανισμός του SIRT1 τέθηκε επίσης υπό αμφισβήτηση, όταν αποδείχθηκε ότι το αποτέλεσμα εξαρτιόταν από τον τρόπο σχεδιασμού της εργαστηριακής δοκιμής και όχι από μια πραγματική βιολογική δράση (6). Μια πιο αυστηρή, κρατική κλινική δοκιμή σε πολλαπλές τοποθεσίες επιβεβαίωσε το αρνητικό αποτέλεσμα στη διάρκεια ζωής, παρόλο που ένα άλλο φάρμακο που δοκιμάστηκε συγκριτικά μαζί της κατάφερε να την παρατείνει. (7).
Όσον αφορά τους ανθρώπους, μια από τις πιο ισχυρές μακροχρόνιες έρευνες παρακολούθησε σχεδόν 800 ηλικιωμένους για εννέα χρόνια. Το αποτέλεσμα; Δεν βρέθηκε καμία απολύτως σύνδεση ανάμεσα στη ρεσβερατρόλη που έπαιρναν από τη διατροφή τους και στη θνησιμότητα, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, τον καρκίνο ή τις φλεγμονές. Φυσικά, η μελέτη εξέτασε τι έτρωγαν οι άνθρωποι αυτοί και όχι τη λήψη κάποιου συμπληρώματος. Συμπερασματικά, ο μηχανισμός δράσης είναι μόνο εν μέρει επιβεβαιωμένος στους ανθρώπους και τα πιο έγκυρα επιστημονικά στοιχεία δεν δείχνουν να βοηθά στη μακροζωία.
Τι δείχνουν οι κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους σε άλλους τομείς;
Ανεξάρτητα από το κομμάτι της μακροζωίας, οι επιστήμονες έχουν εξετάσει τη ρεσβερατρόλη και για τη δράση της σε άλλους συγκεκριμένους δείκτες της υγείας μας.
- Καρδιαγγειακή υγεία: Ένα συμπλήρωμα εκχυλίσματος σταφυλιού που περιείχε μόλις 8 mg ρεσβερατρόλης, μαζί με άλλες πολυφαινόλες, μείωσε τα επίπεδα της οξειδωμένης λιποπρωτεΐνης χαμηλής πυκνότητας (LDL) και της απολιποπρωτεΐνης Β (ApoB) σε ασθενείς με καρδιαγγειακό κίνδυνο που λάμβαναν στατίνες, σε διάστημα έξι μηνών (9)· μια ξεχωριστή δοκιμή 30 ημερών σε παχύσαρκους άνδρες κατέδειξε μεταβολικές βελτιώσεις, συμπεριλαμβανομένης της ευαισθησίας στην ινσουλίνη (10). Τα αποτελέσματα όσον αφορά τα αιμοφόρα αγγεία είναι ανάμεικτα: η δόση των 270 mg βελτίωσε τη διαστολή που προκαλείται από τη ροή, έναν δείκτη της υγείας των αγγείων, σε υπέρβαρους ή υπερτασικούς ενήλικες, αλλά η δόση των 150 mg/ημέρα για τέσσερις εβδομάδες δεν είχε καμία επίδραση στην ενδοθηλιακή λειτουργία ή στη φλεγμονή (11).
-
Διαβήτης τύπου 2 και καρδιομεταβολικός κίνδυνος: Μια μετα-ανάλυση 17 μελετών σε 1.337 άτομα με διαβήτη τύπου 2 κατέταξε τη ρεσβερατρόλη μεταξύ των επιλογών με την καλύτερη απόδοση όσον αφορά την αντίσταση στην ινσουλίνη, το λιπιδαιμικό προφίλ και την αρτηριακή πίεση, αν και η κατάταξη διέφερε ανάλογα με το αποτέλεσμα (13). Μια ξεχωριστή δοκιμή διάρκειας 24 εβδομάδων με ημερήσια δόση 200 mg μείωσε τα επίπεδα της HbA1c, της ινσουλίνης νηστείας, του δείκτη HOMA-IR, της CRP και της IL-6, χωρίς να παρατηρηθεί μεταβολή στα επίπεδα της χοληστερόλης ή των τριγλυκεριδίων (14). Μια άλλη δοκιμή σε άτομα με καλά ελεγχόμενο διαβήτη τύπου 2 δεν διαπίστωσε βελτίωση στην ευαισθησία στην ινσουλίνη ή στα ενδοηπατικά λιπίδια, αν και ένας μεταβολίτης συσχετίστηκε με τη δόση της μετφορμίνης, υποδηλώνοντας ότι η μετφορμίνη επηρεάζει τον μεταβολισμό της ρεσβερατρόλης (15).
-
Υγεία των οστών: Μια τυχαιοποιημένη μελέτη διαπίστωσε ότι η λήψη 75 mg ρεσβερατρόλης δύο φορές την ημέρα βελτίωσε την οστική πυκνότητα στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης και στον αυχένα του μηριαίου οστού σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες σε διάστημα 12 μηνών (16).
- Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS): Μικρές κλινικές δοκιμές αναφέρουν βελτιώσεις σε ορισμένους ορμονικούς και φλεγμονώδεις δείκτες, αν και τα επιστημονικά δεδομένα παραμένουν περιορισμένα.
Γιατί το ζήτημα της απορρόφησης παραμένει σημαντικό
Η χαμηλή βιοδιαθεσιμότητα της ρεσβερατρόλης αποτελεί έναν επαναλαμβανόμενο περιορισμό σε όλες αυτές τις μελέτες. Απορροφάται καλά, αλλά ο οργανισμός τη διασπά γρήγορα στο μεγαλύτερο ποσοστό της, αφήνοντας τα επίπεδά της στο αίμα πολύ χαμηλότερα από εκείνα που χρησιμοποιούν οι εργαστηριακές μελέτες για να παρατηρήσουν κάποιο αποτέλεσμα. Αυτό το κενό είναι που προσπαθούν να καλύψουν μορφές χορήγησης όπως η λιποσωμιακή ενθυλάκωση.
Είναι ασφαλής η χρήση της;
Σε δόσεις από 100 έως 1.000 mg την ημέρα, η ρεσβερατρόλη είναι γενικά καλά ανεκτή, αν και οι γαστρεντερικές παρενέργειες γίνονται πιο συχνές σε υψηλότερες δόσεις.
- Ηπατικά ένζυμα: Σε δόση 1.000 mg ημερησίως για τέσσερις εβδομάδες, η ρεσβερατρόλη μετέβαλε αρκετά ηπατικά ένζυμα σε υγιείς εθελοντές, κάτι που αξίζει να σημειωθεί για πιθανές αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα (20).
- Αντιπηκτικά φάρμακα: Σε αρουραίους, η ρεσβερατρόλη αύξησε την έκθεση στη βαρφαρίνη και ενίσχυσε την αντιπηκτική της δράση, κάτι που προκαλεί ανησυχία για άτομα που λαμβάνουν αντιπηκτικά, αν και το εύρημα αυτό δεν έχει επιβεβαιωθεί στους ανθρώπους (21).
- Νεφρική λειτουργία: Προβλήματα με τη νεφρική λειτουργία έχουν αναφερθεί σε κλινικές δοκιμές ογκολογικών ασθενειών υπό συνθήκες υψηλής πρόσληψης και σε πληθυσμούς που διέθεταν ήδη ευπάθεια ή ιστορικό νεφρικής εξασθένησης [22].
Το τελικό συμπέρασμα
Οι υποσχέσεις της ρεσβερατρόλης για μακροζωία δεν φαίνεται να ευσταθούν, αφού οι αρχικές εργαστηριακές έρευνες δεν μεταφράστηκαν ποτέ σε χειροπιαστά οφέλη για τους ανθρώπους. Τα πιο ελπιδοφόρα στοιχεία από κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους βρίσκονται αλλού, όπως στους δείκτες καρδιαγγειακού κινδύνου, στον διαβήτη τύπου 2, στο Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS) και στην οστική πυκνότητα, αν και τα ευρήματα δεν είναι σταθερά σε κάθε μελέτη. Κανένα από αυτά τα αποτελέσματα δεν αποτελεί από μόνο του δείκτη μακροζωίας, αλλά η διαχείρισή τους είναι μέρος αυτού που συνεπάγεται μια μεγαλύτερη και υγιέστερη ζωή, και εκεί ακριβώς δείχνουν τα τρέχοντα επιστημονικά δεδομένα..
Διαβάστε περισσότερα: Λιποσωμιακή ρεσβερατρόλη: Οφέλη και συνιστώμενη δόση και Ποιο είναι καλύτερο, το NMN ή το NR; και Λιποσωμιακό NR: Υπάρχει πραγματικό όφελος;
Βιβλιογραφικές πηγές
- Top Aging Expert Peter Attia Discusses NAD+ Precursors. nad.com. https://www.nad.com/news/top-aging-expert-peter-attia-discuss-nad-precursors-taking-nmn-and-nr-together
- Dr. David Sinclair's Supplement List. Brainflow. https://brainflow.co/dr-david-sinclairs-supplement-list-for-longevity/
- Howitz KT, Bitterman KJ, Cohen HY, et al. Small molecule activators of sirtuins extend Saccharomyces cerevisiae lifespan. Nature. 2003;425(6954):191-196. https://doi.org/10.1038/nature01960
- Baur JA, Pearson KJ, Price NL, et al. Resveratrol improves health and survival of mice on a high-calorie diet. Nature. 2006;444(7117):337-342. https://doi.org/10.1038/nature05354
- Pearson KJ, Baur JA, Lewis KN, et al. Resveratrol delays age-related deterioration and mimics transcriptional aspects of dietary restriction without extending life span. Cell Metabolism. 2008;8(2):157-168. https://doi.org/10.1016/j.cmet.2008.06.011
- Pacholec M, Bleasdale JE, Chrunyk B, et al. SRT1720, SRT2183, SRT1460, and resveratrol are not direct activators of SIRT1. Journal of Biological Chemistry. 2010;285(11):8340-8351. https://doi.org/10.1074/jbc.M109.088682
- Miller RA, Harrison DE, Astle CM, et al. Rapamycin, but not resveratrol or simvastatin, extends life span of genetically heterogeneous mice. The Journals of Gerontology: Series A. 2011;66A(2):191-201. https://doi.org/10.1093/gerona/glq178
- Semba RD, et al. Resveratrol Levels and All-Cause Mortality in Older Community-Dwelling Adults. JAMA Internal Medicine. 2014. https://doi.org/10.1001/jamainternmed.2014.1582
- Tomé-Carneiro J, et al. Consumption of a grape extract supplement containing resveratrol decreases oxidized LDL and ApoB in cardiovascular risk patients: a triple-blind, 6-month follow-up, placebo-controlled, randomized trial. Molecular Nutrition & Food Research. 2012. https://doi.org/10.1002/mnfr.201100673
- Timmers S, et al. Calorie restriction-like effects of 30 days of resveratrol supplementation on energy metabolism and metabolic profile in obese humans. Cell Metabolism. 2011. https://doi.org/10.1016/j.cmet.2011.10.002
- Ramírez-Garza SL, Laveriano-Santos EP, Marhuenda-Muñoz M, Storniolo CE, Tresserra-Rimbau A, Vallverdú-Queralt A, Lamuela-Raventós RM. Health Effects of Resveratrol: Results from Human Intervention Trials. Nutrients. 2018;10(12):1892. https://doi.org/10.3390/nu10121892
- Dr. David Sinclair's Supplement List. Brainflow. https://brainflow.co/dr-david-sinclairs-supplement-list-for-longevity/
- Miao R, Zhang B, Zhou D, et al. Clinical Efficacy of Curcumin, Resveratrol, Silymarin, and Berberine on Cardio-Metabolic Risk Factors Among Patients With Type 2 Diabetes Mellitus: A Systemic Review and Bayesian Network Meta-Analysis. Phytotherapy Research. 2025. https://doi.org/10.1002/ptr.8431
- Mahjabeen W, Khan DA, Mirza SA. Role of resveratrol supplementation in regulation of glucose hemostasis, inflammation and oxidative stress in patients with diabetes mellitus type 2: A randomized, placebo-controlled trial. Complementary Therapies in Medicine. 2022;66:102819. https://doi.org/10.1016/j.ctim.2022.102819
- Timmers S, et al. Resveratrol as Add-on Therapy in Subjects With Well-Controlled Type 2 Diabetes: A Randomized Controlled Trial. Diabetes Care. 2016;39(12):2211-2217. https://doi.org/10.2337/dc16-0499
- Wong RHX, et al. Regular Supplementation With Resveratrol Improves Bone Mineral Density in Postmenopausal Women. Journal of Bone and Mineral Research. 2020. https://doi.org/10.1002/jbmr.4115
- Fadlalmola HA, Elhusein AM, Al-Sayaghi KM, et al. Efficacy of resveratrol in women with polycystic ovary syndrome: a systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. The Pan African Medical Journal. 2023. https://doi.org/10.11604/pamj.2023.44.134.32404
- Brenjian S, et al. Resveratrol treatment in patients with polycystic ovary syndrome decreased pro-inflammatory and endoplasmic reticulum stress markers. American Journal of Reproductive Immunology. 2020. https://doi.org/10.1111/aji.13186
- Szymkowiak I, et al. Resveratrol Bioavailability After Oral Administration. Phytotherapy Research. 2025. https://doi.org/10.1002/ptr.8379
- Chow H-HS, Garland LL, Hsu C-H, et al. Resveratrol modulates drug- and carcinogen-metabolizing enzymes in a healthy volunteer study. Cancer Prevention Research. 2010;3(9):1168-1175. https://doi.org/10.1158/1940-6207.CAPR-09-0155
- Huang TY, Yu CP, Hsieh YW, Lin SP, Hou YC. Resveratrol stereoselectively affected (±)warfarin pharmacokinetics and enhanced the anticoagulation effect. Scientific Reports. 2020;10:15910. https://doi.org/10.1038/s41598-020-72694-0
- Popat R, Plesner T, Davies F, et al. A phase 2 study of SRT501 (resveratrol) with bortezomib for patients with relapsed and/or refractory multiple myeloma. British Journal of Haematology. 2013;160(5):714-716. https://doi.org/10.1111/bjh.12154