Spermidine food sources including peas, soy products, mushroom and cheese

Spermidine en Gezondheid: Voordelen, Dosering en Bijwerkingen

Bijgewerkt op 10 november 2026 door Anna Hamer

Spermidine is een natuurlijke stof die in bijna alle levende cellen voorkomt en in voedingsmiddelen zoals sojabonen, paddenstoelen en tarwekiemen. Bij dieren is het in verband gebracht met een langere levensduur, en daarom is het uitgegroeid tot een van de meer besproken longevity-supplementen.

Maar wat laat het onderzoek bij mensen tot nu toe zien? Hier lees je wat we weten over hoe spermidine werkt, waar het vandaan komt, wat de studies bij mensen hebben gevonden en wat ze niet hebben gevonden.

Wat is spermidine?

Spermidine is een essentiële polyamineverbinding die nodig is voor celgroei, celdifferentiatie en apoptose, oftewel geprogrammeerde celdood. Spermidine werd voor het eerst aangetroffen in menselijk sperma en komt voor in veel voedingsmiddelen, zoals:

  • sojabonen,
  • paddenstoelen,
  • oude kaas,
  • tarwekiemen.

Spermidine maakt deel uit van een bredere groep stoffen, de polyamines, samen met putrescine en spermine. Deze zijn actief in cellen en een noodzakelijk onderdeel van gezondheid en een lang leven (1).

Functies van spermidine in het lichaam

Spermidine is als polyamine betrokken bij veel belangrijke biologische processen (2, 3):

  • Celstofwisseling: Spermidine ondersteunt een reeks stofwisselingsprocessen, waaronder die van nucleïnezuren (met name de synthese van DNA en RNA). Deze processen zijn essentieel voor celdeling en celherstel en bevorderen zo de gezondheid van cellen en het leven in het algemeen.
  • Autofagie: De meest opvallende rol van spermidine is dat het autofagie opwekt – het proces waarbij cellen beschadigde of niet-functionerende onderdelen afbreken en hergebruiken. Dit is belangrijk voor de vernieuwing en het herstel van cellen, en autofagie wordt met de leeftijd vaak minder efficiënt. In laboratorium- en dierstudies is aangetoond dat spermidine autofagie stimuleert (4).
  • Mitochondriale functie: Van polyamines, in het bijzonder spermidine, is aangetoond dat ze mitochondriën en cellen beschermen. Mitochondriën worden beschouwd als de energiecentrales van cellen en houden de energieproductie op peil, terwijl ze de algehele activiteit van de cel ondersteunen (4).

Wil je meer weten over autofagie? Lees dan De rol van autofagie bij gezondheid en een lang leven.

Spermidine - gezondheidsvoordelen

1. Langer leven

Een aantal onderzoeken laat zien dat spermidine verband kan houden met een langere levensduur. In een grote studie waarin 829 volwassenen ongeveer 20 jaar werden gevolgd, was een hogere inname van spermidine via voeding gekoppeld aan een lager sterfterisico: wie het meest at, had in die periode minder kans om te overlijden dan wie het minst at (5). Hierbij ging het om spermidine uit voeding, niet uit supplementen, en het kan niet bewijzen dat spermidine de oorzaak was, omdat mensen die er meer van eten over het algemeen ook gezonder eten.

Bij dieren heeft spermidine de levensduur verlengd van gist, wormen, vliegen en muizen (6). We weten nog niet of het hetzelfde doet bij mensen.

2. Hart- en vaatgezondheid

Studies wijzen erop dat mensen die meer spermidine eten gemiddeld een lagere bloeddruk en een lager risico op hart- en vaatziekten hebben (6). Bij oudere muizen hielp spermidine het hart ook beter te functioneren. Dit suggereert dat het eten van voedingsmiddelen die rijk zijn aan spermidine beschermend zou kunnen zijn voor het hart, maar het laat niet zien dat spermidinesupplementen hetzelfde doen.

3. Neuroprotectie en cognitieve functie

Spermidine heeft enige belofte getoond voor de hersenfunctie bij ouderen, maar de resultaten zijn wisselend. In een kleine studie van 3 maanden met 30 oudere volwassenen met geheugenklachten vertoonden degenen die een spermidinerijk plantaardig extract kregen een matige verbetering van het geheugen in vergelijking met degenen die het niet kregen (7). Een grotere studie van een jaar met 100 mensen die een lagere dagelijkse dosis (0,9 mg) namen, vond echter geen verschil in geheugen (8). Voorlopig is het te vroeg om te zeggen dat spermidine het geheugen verbetert.

4. Immuunfunctie

Dit is een nieuwer onderzoeksgebied. In een kleine studie uit Oxford namen 40 volwassenen boven de 65 jaar gedurende 13 weken na een COVID-19-boosterprik ofwel 6 mg spermidine per dag, ofwel een capsule zonder spermidine. Het werd goed verdragen. De antilichaamspiegels over de hele groep stegen niet significant, maar bij de 8 mensen die slecht op het vaccin hadden gereageerd, versterkte spermidine hun antilichaamrespons (9). Het is een bemoedigend eerste teken van een zeer kleine groep, en er is meer onderzoek nodig. Het supplement was afkomstig van de fabrikant, die het onderzoek ook mede financierde.

5. Haar- en huidgezondheid

Spermidine is in verband gebracht met haargroei. In het laboratorium hielp het menselijke haarzakjes langer te blijven groeien (10). Het is nog niet aangetoond dat het haarverlies bij mensen voorkomt, en er is tot nu toe weinig bewijs voor de gezondheid van de huid of een jeugdiger uiterlijk.

Featured in This Article

Voedingsbronnen van spermidine

Spermidine komt van nature voor in diverse voedingsmiddelen, vooral in plantaardige bronnen. De onderstaande cijfers komen uit een Zweedse database voor polyamines in voeding en tonen de hoeveelheid spermidine per gebruikelijke portie. De werkelijke hoeveelheden verschillen sterk door variëteit, rijpheid, bewaring en bereiding (11).

  • Soja: gekookte sojabonen bevatten ongeveer 9,7 mg per portie van 190 g. Gefermenteerde sojaproducten zoals natto bevatten naar verluidt ook aanzienlijke hoeveelheden polyamines (5, 11), hoewel de database geen cijfer voor natto geeft.
  • Groene erwten: ongeveer 9,1 mg per portie van 140 g.
  • Paddenstoelen: ongeveer 4,4 mg per 50 g (de database vermeldt paddenstoelen in het algemeen, geen specifieke soort).
  • Broccoli: ongeveer 3,6 mg per 100 g.
  • Kaas: ongeveer 2,0 mg per portie van 20 g. Gerijpte kazen bevatten over het algemeen meer polyamines dan verse.
  • Volkoren granen en tarwekiemen: bevatten wisselende hoeveelheden. Tarwekiemen zijn een van de rijkste bronnen, terwijl geraffineerd witbloem veel minder bevat.

Het toevoegen van voedingsmiddelen die rijk zijn aan spermidine aan je voeding is een natuurlijke manier om je inname te verhogen.

Spermidine - aanbevolen dosering

Momenteel bestaat er geen officiële aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voor spermidine, omdat het onderzoek zich in een vroeg stadium bevindt. De Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) van de Europese Unie adviseert echter om een dagelijkse dosering van 6 mg niet te overschrijden (12). Deze richtlijn helpt mogelijke bijwerkingen te voorkomen en zorgt voor een veilig innameniveau.

Hoewel voedingsbronnen van spermidine voldoende inname lijken te bieden, kunnen mensen die nog hogere hoeveelheden willen binnenkrijgen of specifieke gezondheidsproblemen hebben suppletie een goed idee vinden.

Voordat je een nieuw supplement toevoegt, moet je echter een zorgverlener raadplegen om de juiste dosis te bepalen en na te gaan of het gecombineerd kan worden met de medicijnen die je al gebruikt.

Spermidine - bijwerkingen

Spermidine lijkt goed te worden verdragen bij de onderzochte doseringen, inclusief de hoeveelheden in voeding en in kortdurende supplementstudies (9, 13). In zeldzame gevallen kunnen sommige mensen maag-darmklachten ervaren, zoals een opgeblazen gevoel of misselijkheid.

Twee waarschuwingen:

  • Beperkte langetermijngegevens. Studies bij mensen zijn tot nu toe kort en klein.
  • Kanker. Polyamines spelen een rol bij celgroei, en het effect van spermidine bij mensen met kanker is niet goed begrepen (4). Heb je een kankerdiagnose, gebruik je regelmatig medicatie, of ben je zwanger of geef je borstvoeding, overleg dan met je arts voordat je een supplement neemt.

Let op hoe je je voelt als je met een supplement begint, en pas de dosis aan of stop als je negatieve effecten ervaart.

De conclusie

Spermidine helpt cellen beschadigde onderdelen op te ruimen (een proces dat autofagie heet), en het heeft dieren geholpen langer te leven. Bij mensen is meer spermidine eten in verband gebracht met een langer leven, en een paar kleine onderzoeken wijzen op voordelen, maar de resultaten zijn wisselend. Het is veelbelovend maar nog vroeg, en we kunnen het nog niet een bewezen longevity-supplement noemen. In de tussentijd is het een redelijke aanpak met een laag risico om meer spermidine uit voeding te halen (soja, paddenstoelen, erwten, bonen, volkoren granen, tarwekiemen).

Voedingssupplementen zijn geen vervanging voor een gevarieerde, evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl. Dit artikel is geen medisch advies.

Lees verder

Literatuurbronnen

  1. Bardócz S, Duguid TJ, Brown DS, Grant G, Pusztai A, White A, et al. The importance of dietary polyamines in cell regeneration and growth. British Journal of Nutrition. 1995;73(6):819-828. https://doi.org/10.1079/bjn19950087
  2. Igarashi K, Kashiwagi K. Modulation of cellular function by polyamines. The International Journal of Biochemistry & Cell Biology. 2010;42(1):39-51. https://doi.org/10.1016/j.biocel.2009.07.009
  3. Pegg AE. Functions of polyamines in mammals. Journal of Biological Chemistry. 2016;291(29):14904-14912. https://doi.org/10.1074/jbc.R116.731661
  4. Madeo F, Eisenberg T, Pietrocola F, Kroemer G. Spermidine in health and disease. Science. 2018;359(6374):eaan2788. https://doi.org/10.1126/science.aan2788
  5. Kiechl S, Pechlaner R, Willeit P, Notdurfter M, Paulweber B, Willeit K, et al. Higher spermidine intake is linked to lower mortality: a prospective population-based study. American Journal of Clinical Nutrition. 2018;108(2):371-380. https://doi.org/10.1093/ajcn/nqy102
  6. Eisenberg T, Abdellatif M, Schroeder S, Primessnig U, Stekovic S, Pendl T, et al. Cardioprotection and lifespan extension by the natural polyamine spermidine. Nature Medicine. 2016;22(12):1428-1438. https://doi.org/10.1038/nm.4222
  7. Wirth M, Benson G, Schwarz C, Köbe T, Grittner U, Schmitz D, et al. The effect of spermidine on memory performance in older adults at risk for dementia: a randomized controlled trial. Cortex. 2018;109:181-188. https://doi.org/10.1016/j.cortex.2018.09.014
  8. Schwarz C, Benson GS, Horn N, Wurdack K, Grittner U, Schilling R, et al. Effects of spermidine supplementation on cognition and biomarkers in older adults with subjective cognitive decline: a randomized clinical trial. JAMA Network Open. 2022;5(5):e2213875. https://doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2022.13875
  9. Alsaleh G, Ali M, Kayvanjoo AH, Liu F, Moreau T, Bibi S, et al. Spermidine mitigates immune cell senescence and boosts vaccine responses in healthy older adults: a pilot study. Aging Cell. 2026;25(6):e70545. https://doi.org/10.1111/acel.70545
  10. Ramot Y, Tiede S, Bíró T, Abu Bakar MH, Sugawara K, Philpott MP, et al. Spermidine promotes human hair growth and is a novel modulator of human epithelial stem cell functions. PLoS One. 2011;6(7):e22564. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0022564
  11. Atiya Ali M, Poortvliet E, Strömberg R, Yngve A. Polyamines in foods: development of a food database. Food & Nutrition Research. 2011;55:5572. https://doi.org/10.3402/fnr.v55i0.5572
  12. European Commission. Commission Implementing Regulation (EU) 2017/2470 of 20 December 2017 establishing the Union list of novel foods. Official Journal of the European Union. 2017;L 351. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32017R2470
  13. Schwarz C, Stekovic S, Wirth M, Benson G, Royer P, Sigrist SJ, et al. Safety and tolerability of spermidine supplementation in mice and older adults with subjective cognitive decline. Aging. 2018;10(1):19-33. https://doi.org/10.18632/aging.101354
Terug naar blog

Reactie plaatsen

Let op: opmerkingen moeten worden goedgekeurd voordat ze worden gepubliceerd.

Uitgelichte collectie

1 van 3