Czy resweratrol wpływa na pamięć i funkcjonowanie hipokampa?

Resweratrol to polifenol pochodzenia roślinnego, który naturalnie występuje w skórce i pestkach winogron. Najbardziej aktywna forma resweratrolu – trans-resweratrol – aktywuje gen długowieczności SIRT1 i może mieć korzystny wpływ na starzejący się mózg.

Ale czy resweratrol może potencjalnie wpływać na procesy uczenia się, pamięć i funkcjonalną łączność hipokampu w procesie starzenia się?

W tym artykule zbadamy wpływ długotrwałego spożywania resweratrolu na pamięć i funkcjonalność hipokampu – oba te czynniki są związane z pogorszeniem funkcji poznawczych związanym z wiekiem.

Najważniejsze wnioski:

• Starzenie się jest naturalnym procesem rozwoju związanym ze zmianami strukturalnymi i funkcjonalnymi w mózgu, które mogą prowadzić do zaburzeń funkcji poznawczych.
• Suplementacja resweratrolem może poprawić funkcjonowanie pamięci i funkcjonalną łączność hipokampu u zdrowych osób dorosłych, co wiąże się z poprawą metabolizmu glukozy i zmniejszeniem tkanki tłuszczowej.
• Chociaż istnieje niewiele dowodów na konkretne działanie chroniące przed pogorszeniem funkcji poznawczych związanych z wiekiem, zdrowy tryb życia może zmniejszyć tempo pogorszenia funkcji poznawczych obserwowanego wraz z wiekiem i pomóc opóźnić wystąpienie objawów psychicznych.

Starzenie się a funkcje poznawcze

Wraz z globalnym wydłużeniem się średniej długości życia i starzeniem się społeczeństwa pogorszenie funkcji poznawczych stało się problemem zdrowotnym i społecznym. Niektóre zdolności umysłowe, takie jak pamięć, funkcje wykonawcze, szybkość przetwarzania informacji i rozumowanie, ulegają pogorszeniu od wieku średniego. Zdolności te są niezbędne do wykonywania codziennych czynności, samodzielnego życia i prowadzenia satysfakcjonującego życia¹.

Starzenie się jest normalnym procesem rozwojowym związanym ze zmianami strukturalnymi i funkcjonalnymi w mózgu, w tym zmianami w strukturze neuronów bez ich obumierania, utratą synaps i dysfunkcją sieci neuronowych. Te związane z wiekiem zmiany w strukturze i funkcji synaps oraz sieci neuronowych korelują z pogorszeniem funkcji poznawczych w procesie starzenia się².

Choroby związane z wiekiem przyspieszają tempo dysfunkcji neuronów, utraty neuronów i pogorszenia funkcji poznawczych. Niektóre czynniki ryzyka demencji (stany patologiczne) zwiększają również ryzyko normalnego pogorszenia funkcji poznawczych¹:

• wiek,
• nadciśnienie,
• cukrzyca,
• sprawność fizyczna
• i wykształcenie.

Zrozumienie czynników ryzyka i mechanizmów zmian poznawczych związanych z wiekiem jest trudne, ale może pomóc wam w znalezieniu narzędzi poprawiających proces starzenia się.

Wpływ resweratrolu na pamięć i połączenia w hipokampie

Resweratrol jest bezpiecznym i dobrze tolerowanym związkiem występującym w wielu produktach spożywczych, takich jak winogrona, czerwone wino, orzeszki ziemne i jagody. Badania niekliniczne wykazały, że resweratrol jest silnym związkiem przeciwstarzeniowym. Jego mechanizmy przeciwstarzeniowe obejmują hamowanie stresu oksydacyjnego, łagodzenie reakcji zapalnych, poprawę funkcji mitochondriów i regulację apoptozy³. Dlatego spożywanie resweratrolu staje się strategią utrzymania zdrowia mózgu podczas starzenia się.

W badaniu z podwójnie ślepą próbą i kontrolą placebo oceniano wpływ suplementacji resweratrolem (200 mg/dzień). Zdrowi dorośli z nadwagą (w wieku 50-80 lat, o wskaźniku masy ciała 25-30 kg/m2) zostali poddani testom pamięciowym i neuroobrazowaniu w celu oceny objętości, mikrostruktury i funkcjonalnej łączności hipokampu w stanie spoczynku – kluczowego obszaru zaangażowanego w funkcje pamięci⁴.

Po 26 tygodniach leczenia osoby z grupy przyjmującej resweratrol wykazały poprawę pamięci oraz znaczny wzrost funkcjonalnej łączności hipokampu z obszarami czołowymi, ciemieniowymi i potylicznymi w porównaniu z grupą placebo. Obserwowany u uczestników wzrost po spożyciu resweratrolu odzwierciedla poprawę integralności i funkcjonalności hipokampu⁴.

Spożycie resweratrolu zmniejszyło poziom hemoglobiny glikowanej (HbA1c, długoterminowy marker kontroli glikemii) i tkanki tłuszczowej, co wskazuje na poprawę metabolizmu energetycznego. Niektóre badania sugerują, że hipokamp jest szczególnie podatny na zaburzenia w dostawach glukozy i metabolizmie⁴.

W ostatnich badaniach oceniano wpływ suplementacji resweratrolem (200 mg/dzień) na zdrowe osoby (w wieku 60-79 lat) o szerokim zakresie wskaźnika masy ciała (21-37 kg/m2). Badanie nie wykazało znaczącej poprawy po sześciu miesiącach stosowania resweratrolu. W obu grupach zaobserwowano wzrost tkanki tłuszczowej i cholesterolu w miarę upływu czasu oraz spadek aktywności fizycznej podczas obserwacji follow-up. Brak wyników był związany z niekorzystnymi zmianami stylu życia, spadkiem poziomu neurotroficznych czynników pochodzenia mózgowego i wzrostem markerów stanu zapalnego⁵.

Główne wyniki

Po długotrwałym spożywaniu resweratrolu u zdrowych osób poprawiła się pamięć, metabolizm glukozy i funkcjonalna łączność hipokampu. Wyniki te wskazują, że resweratrol wywiera działanie neuroprotekcyjne w hipokampie i poprawia sieci łączności u zdrowych osób dorosłych⁴.

U osób o szerokim zakresie wskaźnika masy ciała brak wyników był związany z niekorzystnymi zmianami stylu życia. Pojawiają się dowody na to, że zdrowy styl życia zmniejsza spadek funkcji poznawczych obserwowany wraz z wiekiem i pomaga opóźnić wystąpienie objawów psychicznych w chorobach związanych z wiekiem². Zmiany stylu życia mogą więc mieć kluczowe znaczenie dla zdrowego starzenia się.

1. Deary, I.J., Corley, J., Gow, A.J., Harris, S.E., Houlihan, L.M., et al. Age-associated cognitive decline. British Medical Bulletin 92, 135–152 (2009). https://doi.org/10.1093/bmb/ldp033
2. Murman, D.L. The Impact of Age on Cognition. Semin Hear 36(3), 111-21 (2015). https://doi.org/10.1055/s-0035-1555115
3. Zhou, D.D., Luo, M., Huang, S.Y., Saimaiti, A., Shang, A. et al. Effects and Mechanisms of Resveratrol on Aging and Age-Related Diseases. Oxid Med Cell Longev 2021 (2021). https://doi.org/10.1155/2021/9932218
4. Witte, A.V., Kerti, L., Margulies, D.S., Flöel, A. Effects of resveratrol on memory performance, hippocampal functional connectivity, and glucose metabolism in healthy older adults. J Neurosci 34(23), 7862-70 (2014). https://doi.org/10.1523/JNEUROSCI.0385-14.2014
5. Huhn, S., Beyer, F., Zhang, R., Lampe, L., Grothe, J. et al. Effects of resveratrol on memory performance, hippocampus connectivity and microstructure in older adults - A randomized controlled trial. Neuroimage 174, 177-190 (2018). https://doi.org/10.1016/j.neuroimage.2018.03.023