Kwas hialuronowy – korzyści zdrowotne, dawkowanie i skutki uboczne

Kwas hialuronowy stał się popularnym środkiem do pielęgnacji skóry, ponieważ od dawna wiadomo, że wypełnia zmarszczki i bruzdy, przywraca objętość i wchłania wodę, zapewniając bardziej nawilżony i młodzieńczy wygląd.

W tym artykule zagłębimy się w naukę stojącą za kwasem hialuronowym, badając jego potencjalne korzyści, odpowiednie dawkowanie i wszelkie potencjalne skutki uboczne.

Zrozumienie działania kwasu hialuronowego

Kwas hialuronowy (HA) to cząsteczka naturalnie występująca w skórze, stawach i tkankach łącznych.¹ Poziom kwasu hialuronowego spada wraz z wiekiem, co może przyczyniać się zarówno do fizycznych oznak starzenia, takich jak:

• pojawienie się zmarszczek,
• jak i do schorzeń związanych z wiekiem, w tym choroby zwyrodnieniowej stawów.

Kwas hialuronowy – korzyści zdrowotne

Badania sugerują, że kwas hialuronowy może oferować szereg korzyści zdrowotnych, w tym:

Nawilżenie skóry i przeciwdziałanie starzeniu się

Kluczową cząsteczką odpowiedzialną za nawilżenie skóry jest HA, głównie ze względu na jego wyjątkową zdolność do wiązania i zatrzymywania cząsteczek wody.² Może on zatrzymać nawet 1000-krotność swojej masy w wodzie, co czyni go istotnym składnikiem produktów do pielęgnacji skóry.

W jednym z badań wykazano, że przyjmowanie 200 mg HA dziennie wraz z L-karnozyną i metylosulfonylometanem przez 60 dni poprawiło nawilżenie i elastyczność skóry oraz zmniejszyło produkcję sebum.³

Zdrowie stawów

HA jest kluczowym składnikiem mazi stawowej, która smaruje i amortyzuje stawy.

Stosowanie HA, szczególnie poprzez wstrzyknięcia HA do stawu w przypadku choroby zwyrodnieniowej stawów, może zmniejszyć ból i poprawić funkcjonowanie stawów.^4-5 Jednakże potrzebne są dalsze badania, aby potwierdzić długoterminowe korzyści.

Zdrowie oczu

Ze względu na swoje właściwości nawilżające kwas hialuronowy jest stosowany w okulistyce w celu łagodzenia suchości oczu i zmniejszenia podrażnień.⁶

Potwierdzają to wyniki przeglądu 53 badań klinicznych, w których stosowano krople zawierające kwas hialuronowy w stężeniu od 0,1% do 0,4%. Wyniki tych badań wskazują, że kwas hialuronowy ma działanie nawilżające, przeciwzapalne, przeciwutleniające i przeciwtoksyczne w obrębie oczu.⁷

Kwas hialuronowy – dawkowanie

Optymalna dawka kwasu hialuronowego może się różnić w zależności od pożądanego efektu i formy podania (suplement doustny, krem do stosowania miejscowego, zastrzyk, krople).

Oto ogólne wytyczne:

Suplementy doustne: Zalecana dawka to 120 mg dziennie.⁸ Typowe dostępne bez recepty suplementy zawierają 60 mg i 120 mg.

Kremy do stosowania miejscowego: Stężenie HA w tych produktach może się różnić, ale skuteczne stężenia wynoszą zazwyczaj od 0,1% do 0,3%.⁹ Należy postępować zgodnie z instrukcjami producenta dotyczącymi stosowania.

Zastrzyki: Zastrzyki dostawowe dla zdrowia stawów zazwyczaj obejmują serię zastrzyków wykonywanych przez kilka tygodni. Konkretna dawka i schemat leczenia zależą od stosowanego produktu i stanu pacjenta.

Krople do oczu: Typowe roztwory stosowane z odpowiednim działaniem zawierają od 0,1 do 0,4% HA.⁷

Kwas hialuronowy – potencjalne skutki uboczne

Kwas hialuronowy jest ogólnie dobrze tolerowany, zwłaszcza gdy jest stosowany prawidłowo, ale u niektórych osób mogą wystąpić łagodne skutki uboczne, takie jak:

• Rozstrój żołądka (w przypadku suplementów doustnych)
• Podrażnienie skóry (w przypadku kremów do stosowania miejscowego)
• Ból, obrzęk lub zaczerwienienie (w przypadku zastrzyków), ale zwykle ustępują po tygodniu.¹

Należy pamiętać, że kwas hialuronowy może wchodzić w interakcje z niektórymi lekami. Przed rozpoczęciem stosowania kwasu hialuronowego zawsze skonsultuj się z lekarzem, zwłaszcza jeśli cierpisz na jakiekolwiek schorzenia lub przyjmujesz leki.

Podsumowanie

Ogólnie rzecz biorąc, kwas hialuronowy oferuje szeroki zakres korzyści zdrowotnych, takich jak:

• nawilżenie skóry,
• zdrowie stawów,
• gojenie się ran,
• zdrowie oczu.

Stosowanie HA jest ogólnie bezpieczne, o ile jest stosowane odpowiednio. Należy tylko zapoznać się z instrukcją na opakowaniu i skonsultować się z lekarzem w sprawie odpowiedniej dawki dostosowanej do indywidualnych potrzeb i pożądanych rezultatów.

Źródła:

1. Walker, K., Basehore, B. M., Goyal, A., & Zito, P. M. (2023, July 3). Hyaluronic acid. StatPearls - NCBI Bookshelf. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482440/.
2. Baumann L. (2007). Skin ageing and its treatment. The Journal of pathology, 211(2), 241–251. https://doi.org/10.1002/path.2098.
3. Guaitolini, E., Cavezzi, A., Cocchi, S., Colucci, R., Urso, S. U., & Quinzi, V. (2019). Randomized, Placebo-controlled Study of a Nutraceutical Based on Hyaluronic Acid, L-carnosine, and Methylsulfonylmethane in Facial Skin Aesthetics and Well-being. The Journal of clinical and aesthetic dermatology, 12(4), 40–45. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6508480/.
4. Bowman E.N., Hallock J.D., Throckmorton T.W., Azar F.M. Hyaluronic Acid Injections for Osteoarthritis of the Knee: Predictors of Successful Treatment. Int. Orthop. 2018;42:733–740. https://doi.org/10.1007/s00264-017-3731-8.
5. Altman, R., Bedi, A., Manjoo, A., Niazi, F., Shaw, P., & Mease, P. (2019). Anti-Inflammatory Effects of Intra-Articular Hyaluronic Acid: A Systematic Review. Cartilage, 10(1), 43–52. https://doi.org/10.1177/1947603517749919.
6. Hynnekleiv, L., Magno, M., Vernhardsdottir, R. R., Moschowits, E., Tønseth, K. A., Dartt, D. A., Vehof, J., & Utheim, T. P. (2022). Hyaluronic acid in the treatment of dry eye disease. Acta ophthalmologica, 100(8), 844–860. https://doi.org/10.1111/aos.15159.
7. Salwowska, N. M., Bebenek, K. A., Żądło, D. A., & Wcisło-Dziadecka, D. L. (2016). Physiochemical properties and application of hyaluronic acid: a systematic review. Journal of cosmetic dermatology, 15(4), 520–526. https://doi.org/10.1111/jocd.12237.
8. Oe, M., Sakai, S., Yoshida, H., Okado, N., Kaneda, H., Masuda, Y., & Urushibata, O. (2017). Oral hyaluronan relieves wrinkles: a double-blinded, placebo-controlled study over a 12-week period. Clinical, cosmetic and investigational dermatology, 10, 267–273. https://doi.org/10.2147/CCID.S141845.
9. Bravo, B., Correia, P., Gonçalves Junior, J. E., Sant'Anna, B., & Kerob, D. (2022). Benefits of topical hyaluronic acid for skin quality and signs of skin aging: From literature review to clinical evidence. Dermatologic therapy, 35(12), e15903. https://doi.org/10.1111/dth.15903